• Grote collectie
  • Originele werken
  • Alle tijdvakken
  • Alle stijlen en thema's

Een aquarel maak je met papier, verf, water en een fijne penseel

Een aquarel is een met in water oplosbare en niet dekkende verf geschilderde creatieve compositie op wit papier. De kleuren zijn transparant. Door laag over laag aan te brengen werkt de aquarelkunstenaar van lichte naar meer donkere kleuren en gebruikt het witte papier daarbij als voornaamste lichtbron.

Net zoals in het versje over de Bibelebontse Berg maakt de kunstenaar gebruik van materialen die speciaal ontwikkeld zijn voor het maken van een aquarel; aquarelpapier, aquarelverf en aquarelpenselen. Dit stelt de kunstenaar in staat om verschillende aquareltechnieken toe te passen die uiteindelijk de aquarel zo onderscheidend en herkenbaar maken.

Aquarel technieken en effecten

In termen van techniek en effecten kan een kunstenaar kiezen om met natte verf op droog papier te werken of met natte verf op nat papier waarbij de kleuren in elkaar overvloeien of er kan gekozen worden voor een gemengde techniek. Laatstgenoemde kan dan weer onderverdeeld worden in een gemengde techniek waarin potlood, houtskool of Oost-Indische inkt gebruikt wordt om de compositie schetsmatig voor te bereiden, in te kleuren of te benadrukken. Een andere gemengde techniek gaat uit van het medegebruik van dekkende verfsoorten (maar nooit olieverf) of, zoals in recente jaren, een combinatie van digitale compositie-onderdelen en met de hand geschilderde aquarelcomponenten.

 

Vitaly Shchukin. Voorbeeld van nat in nat werken. ‘Petrograd’ 2008.

 

Aquarel kleurpalet

Elke kleur kan met slechts drie kernpigmenten worden gemaakt: geel, blauw en rood. Een kunstenaar mengt de kernpigmenten met water op zijn palet om de juiste kleur te creëren of brengt steeds donkerder laag voor laag op om de precieze kleur te krijgen. Soms wordt bij uitzondering ook gebruik gemaakt van dekkend wit.

 

Kleuren mengkaart (voorbeeld van Daniel Smith verven)

 

Een aquarellist kan, slechts bepakt met een blokje rode, gele en blauwe verf, een aquarel reispenseel, wat water en aquarelpapier in de ochtend de natuur intrekken en in de middag naar huis terugkeren met een fullcolor aquarel. Maar toegegeven: de meeste aquarellisten werken met basis kleurensets die 6 tot 36 reeds voorgemengde kleuren kennen.

Sommige aquarellisten hebben een eigen kleurpalet ontwikkeld bestaande uit meerdere zelf gecreëerde kleuren die zij consistent toepassen om creatieve gevoelens tot uitdrukking te brengen of toepassen om zich met een kleurensignatuur te onderscheiden.  Bijzondere paletten dragen vaak de naam van de al even beroemde kunstenaar.

 

Anders Zorn weergaloze beheersing van techniek. ‘Zomerplezier’ 1886.

 

Aquarelleren: de moeilijkste schilderkunst

Een gemengde kleur moet meteen goed zijn. In watervorm perfect toont hij opgedroogd op papier toch een andere tint dan bedoeld. Ver van tevoren moet je al bedenken welke tweede of derde laag de juiste kleur gaat opleveren. Nog voordat je begonnen bent, moet je een strategie hebben om te bepalen waar je kleuren laat vloeien of laat aansluiten, al dan niet met een droge of natte techniek. Water is grillig, gaat haar eigen weg. Soms levert dat onverwacht fraaie verrassingen op, meestal verknolt het je werk. Om licht of lichtinval tot uitdrukking te brengen wordt van licht naar donker gewerkt, waarbij het wit van het papier als laatste puzzelstukje opengelaten moet worden. Je eindigt waarmee je normaal gesproken mee zou beginnen. Heeft olieverf nog iets van glans en textuur van zichzelf, aquarelverf verdwijnt volkomen plat en doffer dan dof in het papier. Als het gaat om compositie of perspectief dan moeten de eerste tot en met de laatste penseelstreken meteen goed zijn. Er kan niet of nauwelijks gecorrigeerd worden.

Aquarelleren vereist hersens, studie en noeste arbeid

Aquarelleren is als moeilijkheidsgraad vergelijkbaar met drie-dimensionaal schaken. Je moet ook nog eens achterstevoren denken en handelen, terwijl je verf onwillig en onvoorspelbaar is en het weerbarstige papier geduldig al het leven, dat je net opgebracht had, wegzuigt. Totaal onvermogend kun je niets corrigeren: aanraken is zetten. Het vereist maanden, soms jaren van noeste arbeid en studie om iets herkenbaars en ‘geslaagd’ aan het papier toe te voegen. Hoewel de aquarelschilderkunst al enige eeuwen beoefend wordt, is het van vele oude en nieuwe meesters bekend dat zij zich nimmer gewaagd hebben aan de aquarelkunst. Dat is veelzeggend.

En het is om die reden dat Aquarel Art zich binnen de kunsten toelegt op de aquarelkunst. Het is ongelooflijk knap wat door kunstenaars gecreëerd wordt, het is betoverend mooi. Het heeft wel lef om een zelfgekozen aquarel in je interieur op te nemen. Dat is klasse die door iedereen direct herkend wordt!