• Grote collectie
  • Originele werken
  • Limited Editions
  • Gratis verzending

Martine Kuijsten praat liever over haar werk

Wij geven het direct toe; we kennen het werk van Martine Kuijsten, maar Martine zelf kennen wij minder goed. Door menig aquarellist wordt zij herkend en erkend als een top aquarellist én tekenaar. Na de selectie van haar kunstwerken voor presentatie op de website van Aquarel Art vroegen wij Martine ons te helpen met het verschaffen van enige achtergrondinformatie over haar zelf, haar werk, werkwijze en visie. Wij kregen drieënhalve regel tekst als reactie. Het was geen onwil van haar zijde. Net als bij veel andere kunstenaars vindt zij dat niet zij, maar haar kunstwerken het onderwerp zouden moeten zijn. Wij herkennen hierin ook wel de bescheidenheid van Martine. Zij treedt niet graag op de voorgrond.

Aquarel Art: Wat denk je als wij het nu eens in de vorm van een interview doen? Vragen stellen dus. Is dat beter?

Martine: Ja, goed plan!

 

De ontmoeting met dieren en natuur.

Aquarel Art: Je gehele oeuvre is thematisch gewijd aan dieren en de natuur. Wat is de drijfveer hierachter?

Martine: Het gaat dieper dan het willen vastleggen van dieren of de natuur. Het gaat om de ontmoeting met dieren en de natuur, hoe ik die ervaring voel en de emoties die daarin een rol spelen. Die ervaring en die emoties wil ik vastleggen.

Die ervaring is niet eenduidig, maar vaak wel een klein stil moment. Een blik, een gedachte, een rilling over je rug… al die ervaringen probeer ik zichtbaar te laten zijn zonder dat het te veel wordt of modderig. Liever houd ik het eenvoudig. Anselm Grün zegt ergens: “Wie kijkt is vrij. Hij is niet afhankelijk van anderen die hem iets vertellen, hij gaat er zelf heen om met zijn eigen ogen te kijken.”  Ik vind dat prachtig.  Kijken heeft ook altijd met gelijktijdigheid te maken: in het stilvallen van de tijd vormt zich een eeuwigheid. In een tijd waarin alles snel is, en efficiënt moet zijn, kan ik zo de tijd wat oprekken en daarmee ruimte geven iets anders te laten spreken.

Ik kan ook dus ook geen dieren schilderen van foto’s. Elke keer als ik dat toch probeer, gaat het mis. Ik ga veel naar dierentuinen, met name Dierenpark Ouwehands in Rhenen. Die hebben een fantastisch ‘berenbos’ waar beren worden opgevangen. Ik heb een fascinatie voor beren en voor ijsberen in het bijzonder.

 

 

Emotioneel bezorgd hoe wij met de wereld omgaan

Aquarel Art: Ja, beren, die laat je heel veel spreken in je werk!

Martine: Ja, ijsberen fascineren mij vooral vanwege de dreiging die hen in het wild boven het hoofd hangt. Ik vind het verschrikkelijk om te zien en te lezen hoe wij mensen de natuur beschadigen en onze leefwijze hun wereld heeft vernietigd. In die zin zijn mijn schilderijen ook een waarschuwing voor hoe wij met de wereld om zijn gegaan. Ik hoop ergens dat mijn schilderijen laten zien aan mensen dat de natuur, de dieren, niet buiten ons om bestaan, maar dat wij gelijk zijn aan en één met hen. In mijn schilderij kun je dat hopelijk ervaren. De ontmoeting met een puur en eerlijk ander wezen.

 

De Duik van Martine Kuijsten is te koop bij Aquarel Art.

 

Soms is er een klik. Soms niet.

Aquarel Art: Hoe pak je die ontmoetingen aan? Een afspraak maken gaat niet zo makkelijk?

Martine: ik ontmoet een dier of een boom of landschap, en ik maak dan ter plekke schetsen en foto’s. Het is een organisch proces, waarin het gevoel en de indruk het belangrijkst zijn. Is dat er niet, dan gebeurt er ook niets.

Zo wilde ik in het verleden graag olifanten schilderen. Dat is nooit iets geworden. Elke keer als ik die wilde tekenen in de dierentuin, gingen ze met hun kont naar me toe staan of liepen weg! Heel grappig. Die waren dus niet in voor een ontmoeting!

Ik merk dat dieren het echt ook moeten willen. Als ik ga tekenen, is dat ook voor hen intensief. Ze worden bekeken, en ik probeer toch op de een of andere manier contact te maken. Vaak gaat dat heel spontaan en snel. Zo niet, dan probeer ik niets te forceren.

Met beren en ijsberen heb ik tot nu toe steeds een klik. Dat zie je hopelijk in mijn werk. Het zijn kleine verhaaltjes, intense ontmoetingen die woordloos zijn. Dat is het beginpunt. Als dat klopt, en de schetsen en foto’s zijn er, dan is er aanleiding tot een schilderij.

 

Er is geen plan

Martine: Ik maak dan meestal één kleine schets voordat ik op opgespannen papier aan de slag ga. Dat papier heb ik het liefst aan de muur hangen of staan, zodat ik veel afstand kan nemen tot mijn werk. Ik werk graag staand. Ik loop er graag heen, zodat ik tijdens het schilderen het werk steeds van een afstand kan benaderen. Letterlijk.

Meestal weet ik dan nog steeds niet hoe ik het moet doen. Er is geen plan. Eerlijk gezegd, als dat er wel is, gaat het bij mij fout. Ik moet niet weten wat ik ga doen, maar bij de ontmoeting, de indruk, in mijn gedachten en in mijn innerlijk beeld blijven. Daarom schilder ik van dieren meestal eerst de ogen. Als die kloppen, als daarin het karakter of de blik zit die ik mij herinner, kan het schilderij verder geschilderd worden, en ontwikkelt het schilderij meestal vrij vlot.

 

One fine eye van Martine Kuijsten is te koop bij Aquarel Art.

 

Een aquarel is een gelaagde emotie

Aquarel Art: Waarom kies je voor aquarel?

Martine: Los gezien van mijn achtergrond, daar vertel ik zo meer over, houd ik van de directheid van aquarel en houtskool.

Het doet me denken aan de wilde ‘vache’ periode van René Magritte en ook Edvard Munch. Hun directe kale manier van schilderen spreekt mij zeer aan. Niet zozeer als provocatie tegen de gevestigde kunstorde, maar vooral om de hartstocht voor het schilderen die erin spreekt. De lichte, soepele verftoetsen en de manier waarop de kleuren met veel wit ertussen aangebracht worden maken het schilderwerk van deze twee grootmeesters een feest voor het oog, maar ook een expressionistisch standpunt: door zo kaal te schilderen, gaat het niet meer alleen om dat wat zichtbaar is, maar ook om dat wat eruit spreekt. Dat wat onder het oppervlak ligt, zeg maar.

Aquarel is kaal en direct. Altijd zie je de lagen eronder. Ik wil schilderen wat ik zie, maar ook wat ik van binnen zie. Ik schilder vorm, kleur, beeld, maar ook de onderliggende emotie, de ervaring. William Turner was daarin ook een meester. Hoe hij de beleving van de natuur wist weer te geven is ook een grote inspiratiebron voor mij.

 

Materialen en techniek

Aquarel Art: Nog technische tips en kleine geheimen van de meester?

Martine: Haha. Nee, nou ja, ik bedoel dat is allemaal heel persoonlijk. Ik werk nog altijd graag met Winsor & Newton verf. Hun kleuren zijn nog ongeëvenaard, wat mij betreft. Het nieuwe papier dat ze maken vind ik ook erg fijn. Ik schilder altijd op katoenen papier, met goede verf en penselen.

Mijn palet is klein. Ik werk erg graag met een mengsel van Payne’s Grey en Transparant Orange, dat de meest levendige bruinen creëert, maar ook prachtige grijzen maakt. Ook ben ik een fan van Raw Umber. Deze drie kleuren gebruik ik het meest, en ik gebruik verder vrij klassieke kleuren als Ultramarijn, Kobaltblauw, Alazarin Crimson en Aureolin geel. Hiermee kan ik mijn weg vinden. In mijn bomenseries en in enkel abstract werk ik tegenwoordig ook heel graag met de aquarelsticks van Winsor & Newton. Deze gebruik ik voor kleurenspetters, die wat meer dynamiek kunnen toevoegen.

 

Friend II van Martine Kuijsten is te koop bij Aquarel Art.

 

Martine Kuijsten: Learner-Teacher-Artist

Aquarel Art: Hoe heb jij jezelf geschoold in de aquareltechniek?

Martine: Ik heb vooral veel zelf ontdekt en geleerd. Nooit een echte cursus gedaan, maar veel geleerd door te doen, heb ook lang model schilderen gedaan, en veel gelezen.  Ik bewonder aquarellisten als Shirley Trevena, Anne Blockey, Charles Reid. Ik heb zelf ook workshops gegeven, maar ben daarmee gestopt. Ik geef wel nog steeds les op een middelbare school in de kunstvakken.

Aquarel Art: Wat? Ben je docent en academisch geschoold?

Martine: In 1996 ben ik afgestudeerd aan de kunstacademie in Kampen. Deze bestaat niet meer, het is opgegaan in Artez, Zwolle. Ik studeerde af in twee richtingen: autonoom beeldende kunstenaar (schilderen) en docent schilderen/kunstgeschiedenis. Ik heb hier veel geleerd, en toch: na deze opleiding had ik mijn buik vol van het schilderen. Ik kon en wilde er 10 jaar lang niets meer mee te doen hebben. Ik vond het heerlijk om met kinderen en pubers creatief te werken, en gaf veel les in die tijd in tekenen, handvaardigheid, kunst, maar zelf iets maken? Ik had er echt genoeg van!

Aquarel Art: Huh? En toen…?

Martine: Na 10 jaar begon mijn kunstenaarsbloed toch weer te stromen en ben ik voorzichtig weer begonnen met mijn oude liefde: aquarel.

 

Aquarel is een oude liefde

Aquarel Art: Als je aquarel een oude liefde noemt, dan gaat het dieper dan je opleiding?

Martine: Ja, absoluut. Als kind keek ik al veel hoe mijn moeder schilderde. Zij was een begenadigd aquarelliste. Zelf deed ik het ook al jong. Ik tekende als kind heel veel en schilderde graag met aquarelverf.

De keuze voor de academie was heel verklaarbaar. Toen ik op de academie kwam, merkte ik al snel dat aquareltechniek daar niet echt serieus genomen werd. Terwijl ik me er zo in thuis voelde! Hetzelfde gold voor tekenen, ook dat stond toch op een soort lager plan dan schilderen, zeker met olieverf. Na vijf jaar academie had ik er ook niet veel plezier meer in. Ik ben gaan lesgeven en had veel plezier in het begeleiden van kinderen en pubers in hun creatieve ontwikkeling. Ik gaf les op een middelbare school, en dat doe ik nog steeds.

Aquarel Art: Maar de docent Martine werd toch kunstenaar?

Martine: Ja, wat ik je net vertelde, ik weet niet hoe het kwam dat ik in 2006, zo’n 10 jaar na mijn afstuderen op de academie toch weer voorzichtig begon… en voelde het schilderen met aquarelverf als de enige juiste keuze, een thuiskomen was het. Ik kocht wat verf en gebruikte een oud bord als palet en heb het sindsdien niet meer losgelaten. Misschien heb ik die jaren nodig gehad om mijn eigen weg te vinden en het lef te ontwikkelen tegen academische trends in te gaan. Ik schilder en ik tekenen, in aquarel en in houtskool.  In 2011 besloot ik mijn kunstenaarschap nog wat serieuzer te nemen en kochten we een oud pandje in Buren in Gelderland met een winkeltje dat dienst ging doen als atelier. Sindsdien treed ik naar buiten als kunstenaar en exposeer ik. Tegenwoordig wonen we in Dussen en heb ik een heerlijk piepklein atelier met een fantastisch uitzicht.

 

 

 

Meer over Martine Kuijsten

Aquarel Art: Is exposeren een must?

Martine: Ja en nee. Ik exposeerde veel vanuit mijn atelier in Buren. De mensen konden gewoon naar binnen lopen. Dat vond ik leuk. Ook in andere expositieruimtes in het stadje. Was ook bestuurslid van de stichting Kunstroute Buren Bizonder. Ik heb geëxposeerd samen met Marie-Hélène Stokkink op de Salon d’Aquarelle de Belgique in Brussel, 2015. Dat was geweldig.  Sinds mijn verhuizing in 2018 heb ik niet meer solo geëxposeerd, ook omdat mijn ruimte daar nu te klein voor is, maar wel meegedaan aan diverse exposities van IWS Holland. Ik ben van deze stichting de webbeheerder, maar deed ook mee aan de exposities in Uden, Gouda, Middelbeers en in het buitenland in Fabriano, Tirana en nu Arte Sante in Frankrijk. Ja, exposeren is leuk!

Aquarel Art: Martine, reuze bedankt! Vond je het moeilijk?

Martine: Wat?

Aquarel Art: Het interview.

Martine: Was dit het interview?

Aquarel Art: Eh…ja.

Martine: Oh, wat leuk!

Aquarel Art: Vonden wij ook Martine.

 

Bekijk alle aquarellen van Martine Kuijsten die bij Aquarel Art te koop zijn.

error: Content is protected !!