• Grote collectie
  • Originele werken
  • Limited Editions
  • Gratis verzending

Inge van Elst-Moonen: realistisch, heel fijn en magisch

En toen was daar ineens Inge van Elst-Moonen. Soms staat een kunstenaar vanuit het niets op. Paul Citroen schreef ooit het volgende over de vermaarde magisch realist Pyke Koch:

…en dat is misschien nog wel het meest fenomenale aan hem, het meest uitzonderlijke, dat wat mij dan altijd een grote schok geeft, als ik zijn werk zie: wij allen, iedere schilder, (…) komen ergens vandaan. Wij hebben onze voorouders, onze leraren of school, waar wij dan verder op doorwerken of tegenwerken, in ieder geval, ons schilderen heeft een voorgeschiedenis. (…) Maar Koch komt nergens vandaan. Die is, om zo te zeggen, als uit de hemel gevallen. (…) Met tekortkomingen natuurlijk hier en daar, maar toch een meester. Hij is een fenomeen. (uit: Paul Citroen, Ontaarde Kunst, 1945)

Dezelfde verbazing als die van Paul Citroen is van toepassing op Inge van Elst-Moonen. Bekend in kleine kring, maar gezien haar oeuvre lijkt de weg naar nationale erkenning een kwestie van tijd. Maar of zij net zo eenvoudig als magisch realist Pyke Koch in een specifieke kunststroming geplaatst kan worden is de vraag.

 

Inge streeft naar creatieve vrijheid

Inge heeft zichzelf niet geplaatst, niet in een hokje, niet in een kunststroming. En wij begrijpen ook wel waarom. Ze streeft naar maximale creatieve vrijheid en daarbinnen varieert zij met de keuze voor onderwerpen en techniek. Hier spreekt Inge van Elst; een charmante, levenslustige en voorkomende vrouw. Een tiptop ‘lady’.

Maar Inge Moonen de kunstenares is een ander verhaal. Die Inge is een heel spannende vrouw die als kunstenares de grenzen van het onafwendbare verval en de naderende dood opzoekt of de kwetsbaarheid van schoonheid laat ervaren. Die Inge is uitdagend, controversieel, mystiek en schildert voor ons verontrustende verhalen. Zij wordt geïnspireerd door de Fijnschilders. Zij heeft technisch en ambachtelijk een sterke drang naar Realisme. Kijken wij naar de keuze van haar onderwerpen en creatieve concepten dan lijkt Magisch Realisme toch wel de stroming waarin zij zich thuis voelt.

 

Nacht Wacht! is te koop bij Aquarel Art. 

Het Magisch Realisme kort uiteengezet

In de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw werd in toenemende mate abstract en expressiever geschilderd. Er ontstond een tegenstroming door schilders die teruggrepen op het realisme. Snel werden etiketten geplakt: na-expressionisme en magisch realisme. Het realisme bedoeld in de zin van ‘fotografisch’ en herkenbaar echt en magisch bedoeld in de betekenis dat niet de werkelijkheid werd geschilderd.

Er is wel geprobeerd om ‘realisme’ als stroming onder te brengen in een alles overkoepelende stroming ‘Nieuwe Zakelijkheid’, maar het ‘realisme’ zelf liet zich niet bedwingen en spatte uit elkaar in vele sub stromingen: Fantastisch Realisme, Precisie Realisme, Scherpe Focus Realisme, Poëtisch Realisme, Imaginair Realisme en, meest spraakmakend en beklijvend, Surrealisme.

Het verschil tussen magisch realisme en surrealisme

Begrijp goed dat niet de schilders zelf, maar juist de niet schilderende kunstcritici krampachtig proberen een schilder in een hokje te plaatsen of een nieuw onderscheidend etiketje uit te vinden. Veel schilders interesseert het geen ene jota in welke stroming zij actief zijn. En in het ‘realisme’ zijn het toch vooral technische en ambachtelijke vaardigheden die de toon zetten en veel minder het creatief concept.

De eerdergenoemde Pyke Koch vond het daarentegen toch wel belangrijk om zijn eigen definitie te formuleren voor het ‘magisch realisme’. Een definitie die nog steeds staat:

Het magisch realisme bedient zich van voorstellingen die wel mogelijk, maar niet waarschijnlijk zijn; het surrealisme daarentegen van onmogelijke, onbestaande of onbestaanbare situaties.

Dreiging, verval en de dood

Dan tot slot nog een specifiek kenmerk van het magisch realisme; de verwijzing naar dreiging, verval en de dood. Waarom is dit onlosmakelijk met elkaar verbonden? Welnu, dat is het niet.

Het ontstaan ervan moet vooral gezocht worden in de jaren ’30 van de vorige eeuw, tijdens de puberteit van het magisch realisme en dan vooral onder Duitse invloed. Na de roaring twenties, drukten de economische naweeën van de Eerste Wereldoorlog zwaar op de bevolking in Europa, daar kwam nog eens een grote Depressie in 1929 overheen, terwijl de politiek in sommige landen in Europa, vooral in Duitsland en Italië, een onheilspellende richting begon op te schuiven. Werk van veel kunstenaars brachten dit tot uitdrukking. Ja, er was dreiging, ja, het verval was groot en ja, de dood was angstaanjagend dichtbij. Die werkelijkheid, die wij ook vandaag in onze tijd zozeer voelen, was te beklemmend om in beeld te brengen. Het niet waarschijnlijke, maar wel mogelijke in beeld brengen was de uitlaatklep van het magisch realisme. Maar beklemmend bleef het.

Kwetsbare schoonheid

Vooral na 1945 ontwikkelde het magisch realisme zich ook zonder de pregnante verwijzing naar dreiging, verval en de dood.

En zo is dat ook het geval bij het werk van Inge van Elst-Moonen. Zij zoekt in haar creaties wel naar de grens tussen behagen en schuren, maar niet naar nachtmerries, horror of geweld. Macaber is het wel, maar niet luguber. Zij schept geen morbide genoegen in mortaliteit. Veeleer toont zij in haar gekozen onderwerpen gepassioneerd respect voor dreiging en verval en wel in die zin dat schoonheid per definitie kwetsbaar is.

 

In welk gezelschap bevindt Inge van Elst-Moonen zich?

Nu, in de 21e eeuw, treedt het werk van Inge in de voetsporen van meesters uit de 20e eeuw; Carel Willink, René Magritte, Raoul Hynckes, Pyke Koch, Maurits Cornelis Escher, Jef van Tuerenhout, Octave Landuyt of Paul Delveaux om er maar eens een paar (allen mannen) te noemen.  Grote namen in het magisch realisme die vaak kozen voor het sombere portret of het portret in een niet bestaande bevreemdende omgeving, troosteloze stillevens met hier en daar een dode makreel of menselijke schedel of mensen in onwaarschijnlijke situaties. Soms neigt het al sterk naar surrealisme. En dit alles dan vrijwel alleen en uitsluitend in olieverf.

Het werk van Inge van Elst-Moonen toont geen mensen, zij kiest voor dieren, kent ook zelden een duidende achtergrond en is vrijwel uitsluitend in aquarel of gemengde aquareltechniek uitgevoerd, vaak ondersteund met een zeer aanwezige grafische component. In die zin is haar werk uniek en laat zich lastig vergelijken. De laatste die dat een probleem zou vinden is Inge van Elst-Moonen zelf. Maar willen wij binnen de aquarelkunst dan toch een verwante ziel benoemen dan is het William Blake (1757-1827) die in zijn tijd baanbrekende artistieke prestaties leverde. Nu in de 21e eeuw is Inge van Elst-Moonen als aquarellist uniek te noemen. Pretty lonely!

 

And now for something completely different…

Het werk van Inge van Elst-Moonen kan in grote lijnen opgedeeld worden in een aantal duidelijk van elkaar verschillende thema’s.

  • In verval geraakte objecten; huizen, muren, vensters en deuren. Deels ook uitgevoerd in miniaturen. Allen in aquarel.
  • Vrij werk, waaronder veel ‘wasgoed aan de lijn’ met een twitch. Allen in aquarel. Deels ook uitgevoerd in miniaturen.
  • Sphynx naaktkatten. Gemengde techniek inktpen en aquarel
  • De (naderende) dood. Overwegend aquarel.

Haar in verval geraakte objecten zijn technisch knap en precies uitgevoerd, soms met een toegevoegd element als bijvoorbeeld een rode appel op de stoep. We zullen nooit weten waarom. Dat verhaal mag je zelf verzinnen. Hint. De titel van deze aquarel brengt je al aardig dicht bij de clou.

 

Eva’s schuilplaats is te koop bij Aquarel Art.

Het vrije werk van Inge ligt in de lijn van voorgaande, maar dan wel een waslijn. Opnieuw wordt in aquarel een knappe prestatie geleverd om het wasgoed te laten wapperen. Plooien en borduurwerk zijn fraai uitgewerkt. Opnieuw wordt ons een verhaal verteld, nu over het leven, waarvan wij niet weten hoe het begon of eindigde. Het leven is verdwenen, het masker hangt er nog en de trap biedt een uitweg of een ingang.

Masker aan de lijn is te koop bij Aquarel Art. 

De naaktkatten, waarschijnlijk toch wel haar ‘piece de resistance’ kunstwerken, zijn controversieel en roepen uiteenlopende reacties op. De één is vertederd door deze lieve, aanhankelijke en loyale katten. Bij de ander roepen de beelden verontrusting op, agressie ook om deze aliens weg te willen duwen. Dierenliefhebbers zijn voor én tegen.

De kunstwerken ‘Wasdag 1 tot en met 3’ zijn meesterlijk gemaakt. Honderdduizenden stippen zijn met een inktpen gezet met microscopische precisie. Zoveel stippen dat Inge van Elst-Moonen tijdens het werken in een aangename trance raakt. Inge is absoluut een kattenmens, maar heeft zelf geen kat en zeker geen naaktkat. Het bestuderen van de naaktkatten doet zij buiten de deur.

 

Wasdag I is te koop bij Aquarel Art.

De werken die wij, niet gemakshalve, ‘de (naderende) dood hebben genoemd blinken ook weer uit in detail en sublieme aquareltechniek. De symboliek laat zich goed vertalen. Het dreigende gevaar, zelf al in verval, bedreigt het leven dat zich beschermd weet in een kwetsbare omgeving. Slaagt de dreiging? Overwint het leven?

 

Wacht! III is te koop bij Aquarel Art. 

Meer over Inge van Elst-Moonen

In alles wordt duidelijk dat Inge een sensitief kunstenaar is. Maar zij is nog sensitiever dan je dacht! Inge is gespecialiseerd in de geurperceptie van de mens. Zij heeft een geslaagde carrière van bijkans 30 jaar achter de rug bij een toonaangevende internationale onderneming, gespecialiseerd in de ontwikkeling van aromatische geur- en smaakstoffen. Zij was onder andere verantwoordelijk voor de coördinatie van internationale parfum projecten.

In 2005 zette zij een streep onder haar carrière en besloot een ander leven te willen leiden. Een leven dat gevuld werd met haar vroegere hobby tekenen en schilderen. Als autodidact kreeg zij steun van haar eerste mentor kunstenaar Fred Breebaart, zelf bekend met werk in naïeve stijl en een groots miniaturist. Na zijn dood in 2015 kwam een tweede mentor in beeld, de creatieve duizendpoot, kunstenaar en architect Eduard Moes.

 

 

Jaren van studie volgde met een toenemende productie. Recente exposities waren World Watercolor Masters/Arti Legi Gouda, Museum Mohlmann en Museum Thijnhof.

Inge van Elst-Moonen is kaderlid van International Watercolor Society – IWS chapter Holland en lid van de Kunstkring BeeKk de Bilt.

Bekijk hier alle aquarellen van Inge van Elst-Moonen bij Aquarel Art.

error: Content is protected !!